Bouwteam de Akkers Schiedam

Bouwteam De Akkers in Schiedam van start

Stel je voor: een woonwijk met 550 huizen uit de jaren tachtig. Een wijk die gebouwd is op slappe grond en de afgelopen jaren tientallen centimeters is verzakt. Waar water in de voortuin blijft staan en mensen soms via een springschans hun voordeur moeten bereiken.

In deze wijk De Akkers in Schiedam is duidelijk werk aan de winkel. De gemeente wil de wijk ophogen, groener inrichten om hittestress tegen te gaan en regenwater in de grond laten verdwijnen in plaats van af te voeren. Daarbij moet de klus geklaard worden met een grote mate van betrokkenheid voor de bewoners. De gemeente koos daarbij voor een aanbesteding zonder de klassieke opdrachtgever – opdrachtnemer rol. Maar een aanbesteding waarin alleen het taakstellend budget en een ambitiedocument bekend waren. En de vraag centraal stond hoe men optimaal gebruik kan maken van elkaars sterke punten.

William Verbij, bouwteam de Akkers

Omgevingsmanager William Verbij: “Participatie is de norm”

Aanbesteding

Het bouwteam project De Akkers in Schiedam is nog maar net van start gegaan, maar toch is omgevingsmanager William Verbij van Aannemingsmaatschappij Van Gelder al bijzonder enthousiast. “De aanbesteding werd in september door de gemeente Schiedam in de markt gezet en in oktober werd daar door Van Gelder op ingeschreven. Nog voor de kerst was duidelijk dat wij aan de slag mochten met de ontwerpfase.”

Bouwteam

Verbij is als omgevingsmanager vertegenwoordigd in het nieuw opgerichte bouwteam. “Dit bouwteam is een lange termijn relatie met mensen die je niet kent. Namens de gemeente Scheidam zijn Eelco van Diesen en Paul Uijlenbroek afgevaardigd. Hans van Kooten van Tauw is ingevlogen als externe adviseur en bewaakt het uiteindelijke product van het bouwteam, een Definitief Ontwerp met bijbehorend UAV-GC contract. Namens Van Gelder hebben we Corné van den Berg als projectleider, Robbert van Oppenraaij als ontwerpleider, Bart van As als contractmanager en mezelf als omgevingsmanager in het bouwteam opgenomen.”

Extra ondersteuning

Uniek in De Akkers is dat het voortraject in opdracht van de gemeente Schiedam door de Stijlgroep, een landschapsarchitect, is opgezet. Verbij: “Dat bureau begeleidt het project in opdracht van Van Gelder ook verder tijdens de ontwerpfase. En ‘last but not least’ werken we samen met De Gebiedsmanagers. Een ingenieursbureau dat ons ondersteunt in het bouwteam management, ontwerpwerkzaamheden en de participatie.”

Draagvlak

Verbij geeft toe dat dit anders is dan anders. “Normaal is een bouwteam vaak zo klein mogelijk, maar nu is de kennis aan tafel hard nodig”, vertelt hij. “Met name de participatie met de buurt is anders. In dit geval is er een ambitiedocument in plaats van een Programma van Eisen. Wat we gaan ontwerpen moet draagvlak hebben in de wijk. Het is immers letterlijk in of tegen hun voor- of achtertuin. Maar dat maakt het ook ontzettend leuk. De Akkers is een hele enthousiaste buurt met betrokken mensen en een klankbordgroep van 60 bewoners. Dat is een representatieve weergave van de wijk. En dan is er ook nog een online gebiedsportaal waar we gebruik van kunnen maken. We hebben dus veel mogelijkheden om met hen in contact te treden en dat is top. Want burgerparticipatie is met het oog op de nieuwe Omgevingswet vanaf 1 januari 2021 de norm.”

Kennismaken

Om elkaar beter te leren kennen, werd voor het bouwteam meteen na de kerst een kennismakingssessie georganiseerd. Verbij: “We hebben alle mensen bij elkaar gezet, met spelelementen. We gaan heel intensief met elkaar samenwerken, dus dan moeten we wel weten wat belangrijk is voor iedereen. De goede klik was er eigenlijk meteen, dus dat belooft veel goeds voor de toekomst.”

Meebeslissen

De manier van werken wordt in De Akkers helemaal anders, zo weet Verbij. “Normaal leggen we uit wat we gaan doen, nu geven we de bewoners inzicht, spreekrecht en laten we ze meebeslissen. Dat is niet alleen nieuw, maar ook heel erg leuk. We gaan geen kennis of keuzes opleggen, maar overleggen. Voor een opdrachtgever zoals de gemeente Schiedam is het wennen, dat ze nu nog niet precies weten wat er straks gebouwd wordt in de wijk. Dit omdat de besluiten voor een deel in samenspraak met de bewoners zullen worden genomen. Ook is er soms sprake van cultuurverschillen ‘zo snel mogelijk’, betekent voor hen dat je boven op de stapel ligt. Bij ons is ‘zo snel mogelijk’ vaak morgen.”

Valkuil

Volgens Verbij is de grootste valkuil in de samenwerking om teveel in ‘wij’ en ‘zij’ te denken. “Het vastleggen van zaken in dit contract is soms lastig. Het gevaar ligt op de loer dat je op de stoel van een ander gaat zitten. Je moet iedereen de kans geven om het op zijn manier te doen. Het gaat uiteindelijk om het resultaat dat we samen bereiken. We hebben drie kernteams samengesteld, een ontwerpteam, een contractteam en een omgevingsteam. Elke twee weken zitten we digitaal bij elkaar. Maar we gaan ook de wijk in. We organiseren een online participatieplatform om informatie op te halen uit de buurt. Om binnen de kaders en met keuzemogelijkheden op te halen wat bewoners belangrijk vinden en wat ze er zelf voor over hebben. Ik noem het voorbeeld van bomen met besjes. Dat is leuk, maar dan moeten we wel zeker weten dat de bewoners in de herfst die besjes willen opvegen in hun eigen straat. Misschien geven we ze wel een virtueel budget mee. Zodat ze zelf keuzes kunnen maken.”

Roadshow

Daarnaast is het plan om een enquête te versturen en met een Roadshow door de wijk te rijden, als dat in de toekomst weer mogelijk is. Verbij: “Dat wordt echt heel gaaf. We gaan met een pipowagen door de straten om informatie op te halen en te delen. Aan boord hebben we kaarten en maquettes om te laten zien. Ook rijdt het bedrijf Oaks mee, dat bewoners kan adviseren over de nieuwe inrichting van de voortuinen. Want het gevolg van de ophoging van de openbare ruimte is natuurlijk dat ook alle tuinen mee omhoog zullen moeten gaan en dat bewoners die zelf weer moeten aanplanten.”

Tegel er uit

Volgens Verbij is het de bedoeling dat de wijk na de verhoging een stuk groener is. “We gaan natuurlijk voor ‘tegel er uit en plantje er in’. Weg met die witte gewassen grindtegels, haha. We willen ook waterdoorlatende bestrating met groene parkeervakken maken. En sommige bomen die weg moeten, kunnen we misschien eenvoudig weer herplanten in de tuinen van bewoners, als daar vraag naar is. Alles wat we ophalen, bespreken we weer in het bouwteam. We maken keuzes en koppelen dit terug. Ook de groenbeheerder, rioolbeheerder en wegbeheerders worden actief gevraagd om mee te doen. Uiteindelijk hebben we te maken met drie onderdelen die tezamen een gedragen oplossing moeten opleveren: de projectdoelstelling, de wens van de beheerders en de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) van de gemeente.”

Verleiden

Maar niet alles kan, zo weet ook Verbij. “Wij checken wat realistisch is. De gemeente heeft de ambitie om de wijk te vergroenen en klimaatadaptief te maken. Ze wil bewoners verleiden om daarin mee te gaan. Niets doen is geen optie voor de bewoners. Dan hebben ze een zwembad vol regenwater in hun tuin. Daarom willen we ze helpen ze met ophogen, misschien hun oude tuin er uit halen of de riolering aanpassen. Maar we kunnen ze ook bijstaan bij een voordelige inkoop van zaken of ze wijzen op subsidieregelingen waar ze gebruik van kunnen maken.”

Uitvoering

Van Gelder zit in De Akkers momenteel in de ontwerpfase. Verbij: “En voor de uitvoering hebben wij het eerste recht op inschrijving. Het streven is dat er in juni een eerste ontwerp ligt met een 90 procent raming. Dan hopen we na de bouwvak te mogen starten met de uitvoering. Wij hebben er zin in. Fijn om in zo’n goed en mooi bouwteam zulke gave dingen te mogen realiseren voor mensen.”